طراحی سایت
جمعه 19 آذر 1395.
تاریخ شمسی :
Dec 09 2016.
تاریخ میلادی :

اعلام جدیدترین رتبه بندی دانشگاه های جهان / دانشگاه هاروارد در قله
Last Updated on آبان 17 1395

اعلام جدیدترین رتبه بندی دانشگاه های جهان / دانشگاه هاروارد در قله

سرویس خبر وکنا : مرکز ارزیابی های دانشگاهی امریکا (  US News & World Report Rankings   ) در  ارزیابی خود از 1000 دانشگاهی که از 65 کشور مورد بررسی قرار گرفته اند، دانشگاه هاروارد آمریکا را در رتبه اول قرار داد.
شاهنامه خوانی استاد شهرستانی/تطبیق «جنود عقل» با «سپاه خرد»
Last Updated on آبان 01 1395

شاهنامه خوانی استاد شهرستانی/تطبیق «جنود عقل» با «سپاه خرد»

      گروه دانش و اندیشه وکنا : سپاه خرد ترجمه فارسي جنود عقل از حدیث معروف «جنود عقل و جهل»  است که در کتاب شریف اصول کافي از امام صادق(ع) روایت شده است وبسيار مورد توجه بنيانگذار کبير انقلاب اسلامي، امام...
قدرت علمی، قدرت فرهنگی می آورد! / نامگذاری یک سحابی به نام مجسمه آزادی توسط ناسا
Last Updated on آبان 01 1395

قدرت علمی، قدرت فرهنگی می آورد! / نامگذاری یک سحابی به نام مجسمه آزادی توسط ناسا

وکنا : مجسمه آزادی که نماد استقلال و آزادی کشور آمریکاست و هر ساله گردشگران زیادی از آن در آمریکا بازدید می کنند اخیراً با ابتکار  ناسا جهانی تر شده است و  یک سحابی در فضا که به این مجسمه شباهت نه چندان...
قیوم زاده: با بهترین رایانه هم نمیتوان یک دایره کامل کشید!! / پاسخ افلاطونی ها به راسل
Last Updated on مهر 18 1395

قیوم زاده: با بهترین رایانه هم نمیتوان یک دایره کامل کشید!! / پاسخ افلاطونی ها به راسل

 گروه ریاضیات وکنا :این سؤال برای افلاطون مطرح بود که اگر ما نمی­توانیم دایره، مثلث یا سایر اشکال هندسی را داشته باشیم، آنگاه خود هندسه می­تواند صادق باشد یا نه؟ چون اگر بخواهد درباره اشکالی که در خارج...
درد دل چاوشی با اطلاعات/شریف،سکوی فرار مغزها شده!
Last Updated on مهر 18 1395

درد دل چاوشی با اطلاعات/شریف،سکوی فرار مغزها شده!

 وکنا : دکتر جعفر آقایانی چاوشی، عضو هیأت علمی دانشگاه صنعتی شریف، در گفتگو با روزنامه اطلاعات با ابراز تأسف عمیق از مهاجرت نخبگان و عدم بازگشت آنها به کشور، دانشگاه شریف و سیاستهای نادرست آن را یکی از...
پروفسور سمیعی : توسعه علم باید بیشترین سهم را از بودجه داشته باشد
Last Updated on مهر 14 1395

پروفسور سمیعی : توسعه علم باید بیشترین سهم را از بودجه داشته باشد

ایسنا نوشت : پروفسور مجید سمیعی فوق تخصص جراحی قاعده مغز در مراسم آغاز سال تحصیلی دانشگاه گیلان کلید کاربردی رییس جمهور در حل تمام مسائل کشور را دانشجویان دانست.

چند رسانه ای



مقالات

پایگاه علمی تحلیلی جهان دانش

وکنا: متن زیر بخشی از سخنان حجت الاسلام دکتر ابوالفضل کیاشمشکی عضو هیئت علمی دانشگاه امیرکبیر و مدرس گروه فلسفه علم این دانشگاه می باشد که در سر کلاس درس ایراد شده است و توسط تحریریه سایت وکنا به صورت نوشتاری درآمده است.

واقعگرایی ساختاری وجودی[1] که ادعای محوری آن واقعی بودن ساختارهای ریاضی است از مباحث مدرن در حوزه فلسفه علم می­باشد که کمتر از سه دهه است که عصای دست واقعگرایان در علم شده است و به گونه­ ای بعد از تکان­های شدید نسبیگرایانه که با آثار توماس کوهن گریبان فیلسوفان علم را گرفته بود بارقه­ هایی از  زنده شدن دوباره واقعگرایی را روشن ساخت و امروزه بعد از سه دهه در بسیاری از حوزه ­های علمی مانند فیزیک، شیمی، زیست­شناسی و حتی علوم انسانی مانند جامعه شناسی و اقتصاد نیز به شدت در حال گسترش است. در این سخنان کوتاه ایشان بعد از اشاره به بحران نادیده انگاشتن طرف نسبت در روابط ریاضیاتی توسط واقعگرایان ساختاری وجودی، به ایده­ خود از حکمت صدرا برای حل این مشکل اشاره می­کنند.

 

وکنا : جعفر آقایانی‌‌چاوشی، پژوهشگر تاریخ و فلسفه ریاضیات و عضو هیأت علمی دانشگاه صنعتی شریف در یادداشتی که در اختیار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) گذاشته به آسیب‌شناسی وضعیت تاریخ علم در ایران و لزوم توجه مؤلفان مسلمان به تقویت جایگاه این علم پرداخته است.

آشنایی با تاریخ علوم و به‌ویژه تاریخ علوم اسلامی برای ما ایرانیان بسیار ضروری است، زیرا غفلت چندین ساله از این رشته موجب شده تا غربیان، تاریخ علم تحریف شده‌ای برای ما بنویسند. آنان با این‌کار نه تنها در استثمار ممالک اسلامی بهره بردند، بلکه بی‌هویتی و عقده حقارت را برای شرقیان به ارمغان آوردند.

مگر نه این است که علم و تمدن هر ملتی، هویت آن ملت محسوب می‌شود؟! و مگر نه این است که به پشتوانه همین هویت است که افراد یک ملت می‌توانند به خودباوری برسند و به تبع آن از گزند دسیسه‌های بیگانگان مصون شوند؟!

اهمیت تاریخ علم به همین جا ختم نمی‌شود، زیرا از این رشته می‌توان در آموزش علوم نیز سود جست. حقیقت این است که تاریخ هر علمی هرگاه به موازات آن علم تدریس شود، به نهادینه کردن آن علم در ذهن کمک فراوان می‌کند،چون به شاگردان این امکان را می‌دهد تا از قدرت تخیّل و حافظه به نحو مطلوبی بهره ببرند و در نتیجه ساختار ذهنی خود را سامان دهند.

متاسفانه تاریخ علم در ایران خیلی دیر پاگرفت. امروز نیز نه تنها در دبیرستان‌های ایران به تاریخ علم توجه نمی‌شود، بلکه این رشته در دانشگاه‌ها و مدارس عالی نیز چندان فعال نیست. علت این امر را باید در کمبود استاد، فقدان کتاب‌های مهم تاریخ علم به زبان فارسی و غیره جستجو کرد. از تأسیس پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران و نیز گروه تاریخ علم پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی زمان زیادی نمی‌گذرد و باید انتظار کشید تا فارغ‌التحصیلان این دو مؤسسه کارهای جدیدی در راه فعال‌سازی و پیشرفت این رشته داشته باشند. بنابراین فقدان استادان زبده و متخصص در تاریخ نجوم، فیزیک، ریاضیات و خلاصه تاریخ پزشکی یکی از آسیب‌های تاریخ علم در ایران است.

از این آسیب که بگذریم هنوز کتاب‌های لازم که شامل تحقیقات پژوهشگران متأخر در تاریخ علوم اسلامی باشند، به زبان فارسی وجود ندارند؛ کتاب‌های موجود به این زبان عمری بیش از نیم قرن دارند و با کمال تعجب بعضی از همین کتاب‌ها به‌وسیله مدرسان جوان تدریس می‌شوند؛ یعنی استاد و یا مدرس از خود چیزی ندارد تا جایگزین آن‌ها کند. بنابراین برای رونق بخشیدن به تاریخ علم در ایران باید مؤلفان مسلمان عموماً و ایرانیان به‌ویژه به تألیف کتاب در این‌باره روی آورند و کشفیات سال‌های اخیر مورخان علم را منعکس کنند.

حال این سوال مطرح می‌شود که هرگاه کتاب و استاد هم‌ داشته باشیم آیا برای تدریس تاریخ علم باید از روش خاصی پیروی کنیم؟ پاسخ مثبت است. برای این‌که تدریس تاریخ علم نتیجه‌های مطلوب بدهد، باید این تدریس روشمند باشد. متخصصان آموزش و پرورش روش‌هایی را پیشنهاد کرده‌اند که به اهم آن‌ها اشاره می‌کنم. یکی از روش‌ها روی این واقعیت تکیه می‌کند که شباهت‌هایی بین اندیشه‌های علمای گذشته و اندیشه‌های شاگردان وجود دارد؛ شباهت‌هایی که از شهود و تجارب زندگیِ روزمره و یا فعالیت‌های یادگیری حاصل شده است. معمولاً دانش‌آموزان درباره مکان کره زمین در فضا، ممکن است همان تصوری را داشته باشند که فلاسفه یونان باستان داشتند و زمین را مرکز عالم می‌دانستند. هرگاه این شاگردان از روند این اندیشه در بافت تاریخی آن آشنا شوند، با کج‌فهمی خود آشنا خواهند شد.

در روش دیگر اساس کار بر تعارض آرای شاگردان گذاشته شده است. می‌دانیم که تاریخ علم شامل بحث‌های چالش‌برانگیز و مجادلات علمی است که مابین دانشمندان گذشته روی داده است تا از ورای آن‌ها، نظریه‌ای علمی مورد توافق طرفین حاصل آید. بنابراین پاسخ‌های دانشمندان پیشین می‌توانند در رفع تعارضات شاگردان امروزی نیز مثمرثمر شوند.

علاوه بر دو روش فوق، می‌دانیم که برخی دانش‌آموزان به محض یک شکست در دوران تحصیلی، سرخورده می‌شوند و ترک تحصیل می‌کنند اما تاریخ علم که بازگوکننده شکست‌ها و پیروزی‌های نوابغ علمی است، اگر به خوبی تدریس شود، به شاگردان می‌فهماند که نوابغ علوم همانند آن‌ها انسان‌های عادی بوده‌اند که در طول فعالیت خود بارها مزه تلخ شکست را چشیده و با این‌حال دست از فعالیت برنداشته‌اند و تا پیروزی نهایی راه خود را پیموده‌اند.

پنج شنبه, 26 آذر 1394 18:08

تلقی نوین از علم/سعید زیباکلام

وکنا : مقاله حاضر از دکتر سعید زیبا کلام، استاد گروه فلسفه علم دانشگاه امیرکبیر می باشد که وی هر ساله قبل از شروع تدریس کتاب «ساختار انقلاب های علمی» توماس کوهن، فیلسوفی که در مجامع علمی در دوره اول فکری خود متهم به نسبی گرایی است،خواندن آن را به دانشجویان ترم دوم فلسفه علم توصیه می کند. فایل این مقاله از لینک زیر قابل دریافت است.

 پایگاه علمی تحلیلی وکنا : دکتر ابوتراب یغمایی یکی از اولین افرادی بود که دکتری خود را در رشته فلسفه علم از گروه مطالعات فلسفه علم مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه دریافت کرد. ایشان یکی از اساتید جوان در حوزه فلسفه علم می باشد و هم اکنون عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی هستند. وی همچنین سابقه ارائه درس «مقولات ویژه در فلسفه علم» ،در گروه فلسفه علم دانشگاه شریف را دارد و هم اکنون در ترم جاری درس فلسفه فیزیک را برای دانشجویان رشته فلسفه علم دانشگاه امیرکبیر ارائه داده است. مقاله زیر که در روزنامه ایران به چاپ رسیده است رویکرد واقعگرایی ساختاری را به زبان ساده برای علاقمندان به مبانی فلسفی علوم از زبان این استاد دانشگاه بیان نموده است.

منازعه واقع گرایی /ضد واقع گرایی در فلسفه علم، در قرن بیستم دارای فراز و نشیبهای متفاوتی بوده است.هرچند در دهه های اولیه و میانی قرن توجه فیلسوفان اکثراً معطوف روش شناسی علوم و سایر مسائل معرفت شناختی بود ولی با شروع و شایع شدن نظرات کوهن می توان مدعی شد که این منازعه وارد مرحله جدی خود شد.در اواخر دهه ۷۰ و ۸۰ واقع گرایی با توجه به استدلال های پاتنم وزنه سنگین تر را به خود اختصاص داد.در دهه ۸۰ نظرات لاودن و ون فراسن نشان داد که این استدلال ها ضعیف تر از آن است که واقع گرایان بخواهند آن را مبنای ادعای خود قرار دهند.مسأله تعین ناقصUnderdetermination مزید علت شد و واقع گرایی را تقریباً در موضع انزوا قرار داد. اما سال های دهه ۹۰ را می توان سال های پراُمیدی برای واقع گرایان دانست.ساختارگرایی در فلسفه علم که کاملاً خاستگاهی تجربه گرایانه داشت عصای دست واقع گرایان شد.واقع گرایان نشان دادند می توان با استفاده از این رهیافت نه تنها استدلال های ضد واقع گرایان را مردود دانست بلکه جنبه ایجابی را نیز برای آنان به ارمغان می آورد.در این مقاله سعی می شود نگاهی کوتاه به استدلال های مهم ضد واقع گرایی شود و نیز از انواع واقع گرایی ساختاری و نقش فیزیک در پیشبرد آن بحث هایی به میان خواهدآمد.

ضد واقع گرایان عموماً از دو استدلال عمده در رد واقع گرایی استفاده می کنند.استدلال فرا استقرای بدبینانه (Pessimistic metainduction) و تعین ناقص.بر اساس فرا استقرای بدبینانه تاریخ علم به ما نشان می دهد که نظریه های علمی در حال تغییر و تحول هستند. نظریه های علمی قدیمی جای خود را به نظریه های جدید تر می دهند.اما با بررسی این جایگزینی در می یابیم که معنا و نقش عناصر برسازنده نظریه نیز با این جایگزینی تغییر می کند.به عنوان مثال مکانیک نیوتنی توسط نظریه نسبیت جایگزین شد.معنای «جرم» نیوتنی با «جرم» نسبیتی کاملاً متفاوت است و نقش آن نیز در دو نظریه متفاوت به نظر می رسد.

بنابراین جهان تصویر شده توسط مکانیک نیوتنی با جهان تصویر شده توسط نسبیت، جهان های کاملاً متمایزی هستند که اگر بخواهیم نگاهی افراطی نیز داشته باشیم حتی غیر قابل مقایسه هستند.بنابراین،به عنوان نتیجه استدلال،می توان باور داشت نظریه هایی که اکنون در دست داریم نیز روزی جای خود را به نظریه های دیگری می دهند که جهان متفاوتی را ترسیم می کنند.بنابراین این ادعای واقع گرایان که نظریه های علمی جهان را به درستی بازنمایی می کنند نیز ادعایی نادرست است.اما بر اساس استدلال دوم یعنی تعین ناقص نظریه ها،همواره می توان نظریه های یکسان به لحاظ تجربی را پدید آورد.مشکل واقع گرایی در اینجاست که این دو نظریه بر هستی شناسی یکسانی ارجاع نمی کنند.به بیانی دیگر تعبیر این نظریه ها با یکدیگر متفاوت است. مثال هایی در دست است که تعبیرهای متفاوت مکانیک کوانتومی یعنی تعبیر کپنهاگی،تعبیر منطق کوانتومی،تعبیر جهان های ممکن،تعابیر موجهه،تعبیر GRW و ... همگی نتایج مشاهده پذیرشان یکسان است ولی متافیزیک کاملاً مختلفی را به خدمت می گیرند.

اما واقع گرایان ساختاری هر دوی این استدلال ها را مردود می دانند. قبل از این که به ادعای ساختارگرایان بپردازیم مفهوم ساختار نیاز به پرداختن دارد.هرچند این مفهوم معنای دقیق ریاضی دارد ولی سعی می شود تا حدودی جوانب شهودی آن روشن شود. فرض کنید که به کارگروه های پژوهشی سفارش می شود نقش رابطه عاطفی افراد یک جامعه با موفقیت آنها را مورد ارزیابی قرار دهند.گروه اول رابطه عاطفی تک تک افراد را با سایر افراد جامعه مبنا می گیرد و براساس آن به نتایجی می رسد.مثلاً اینکه هرچه میزان روابط عاطفی افراد از حدی بالاتر رود موفقیت آنهاکمتر می شود.کارگروه دوم رابطه تک تک افراد را مبنا قرار نمی دهد.بلکه خانواده را به عنوان کوچکترین برسازنده جامعه تعریف می کند و میزانی برای سنجش رابطه عاطفی یک خانواده در نظر می گیرد.

سپس هر دو خانواده را بر اساس این سنجش مورد ارزیابی قرار می دهد و به عنوان مثال نتیجه می گیرد هرچه رابطه عاطفی درون خانواده ای بیشتر باشد میزان موفقیت افراد آن خانواده بیشتر است.خانواده را می توان یک ساختار به شمار آورد که دارای یک مجموعه است،یعنی افراد آن خانواده،دارای یک سری روابط میان اعضای آن مجموعه است،مثل روابط عاطفی،روابط اقتصادی و... و در نهایت اینکه در مقایسه خانواده های متفاوت این افراد نیستند که مورد مقایسه قرار می گیرند بلکه این خانواده ها و نقش های درونی آنهاست که مورد ارزیابی قرار می گیرد.در نظریه های علمی نیز می توان چنین برداشتی داشت.به عنوان نمونه در نظریه نیوتن مفاهیم مستقلی به نام های «نیرو»،«جرم»،«مکان» و روابط مستقل مثل ma =F و... در دست نداریم.بلکه باید این مفاهیم را به مثابه یک کل در نظر بگیریم و در مقایسه نظریه ها این ساختارها را مبنا قرار دهیم.واقع گرایان ساختاری در مورد استدلال های ضد واقع گرایان نیز ادعا می کنند استدلال های آنها معتبر نیست چراکه بر پیش فرض های نادرستی استوار است.در مورد فرااستقرای بدبینانه،اگر ساختار نظریه قبلی را با ساختار نظریه جدید بسنجیم در می یابیم که نه تنها این دو نظریه متفاوت به نظر نمی رسند بلکه نظریه جدیدتر به نحو قابل قبولی به نظریه قدیمی تر کاهش می یابد.در مورد تعین ناقص نیز اگرچه دو نظریه معادل به لحاظ تجربی متفاوت به نظر می رسند، اما اگر شکل ساختاری آنها مورد ارزیابی قرار گیرد مشخص می شود که با یکدیگر هم شکل هستند و بر یک ساختار در جهان واقع دلالت می کنند.

واقع گرایی ساختاری و مدافعان آن به دو دسته تقسیم می شوند.واقع گرایی ساختاری معرفتی(ESR) و واقع گرایی ساختاری هستی شناختی(OSR).مدافعان واقع گرایی ساختاری معرفتی اظهار می کنند که ساختاری در نظر گرفتن نظریه ها صرفاً توانسته است بخش معرفتی واقع گرایی کلاسیک را تصحیح کند.یعنی اینکه حتی اگر واقع گرای ساختاری نیز باشیم صرفاً می توانیم ادعا کنیم توانسته ایم به فرم و ساختار جهان پی ببریم نه به محتوا و ماهیت آن.چراکه ساختار صرفاً روابط میان ابژه ها و عناصر برسازنده جهان را نشان می دهد و ویژگی های ذاتی این هویات از حوزه نظریه علمی خارج است.واقع گرایی ساختاری با مقاله ای از جان ورال(Worrall J.) با عنوان «واقع گرایی ساختاری:بهترینِ دو جهان » معرفی شد.ولی در این مقاله تصریح نمی شود که آیا واقع گرایی ساختاری می تواند به لحاظ متافیزیکی واقع گرایی را تصحیح کند یا به جهت معرفتی.می توان نظریه کانت در باب جهان و شناخت ما از آن را به عنوان نمونه کلاسیک واقع گرایی ساختاری معرفتی در نظر بگیریم. جیمز لیدی من (Ladyman .J) و استیون فرنچ(French. S) مقالات متعددی منتشر کردند مبنی براینکه فیزیک جدید در حوزه های فیزیک کوانتوم و فضا زمان صرفاً با OSR سازگار است .می توان این قسمت از کارهای این فیلسوفان علم انگلیسی را نقطه عطفی در فلسفه علم دانست.آنها توانسته بودند نشان دهند که متافیزیک به شدت متأثر از فیزیک است.به نظر آنها این برداشت سنتی ما از متافیزیک که جهان به ابژه ها و خصوصیات آنها تقسیم می شود باید مورد اصلاح قرار گیرد و متافیزیک ساختار گرایانه جایگزین آن شود.

واقع گرایی ساختاری انتقاداتی را نیز در پی داشته است.به عقیده بعضی مثل پیسلوس(Psillos) هرگونه واقع گرایی ساختاری بر تمایز میان فرم /محتوا استوار است.در حالیکه انقلاب علمی به ما نشان داد چنین تمایزی اساساً توهمی بیش نیست و شناخت ما از اشیاء توسط روابط آنها با دیگر هویات یعنی همان قوانین طبیعت میسر می شود.بنابراین یا واقع گرایی ساختاری اشتباه است و یا اینکه چیزی بیش از واقع گرایی کلاسیک نیست.دیگر انتقاد بر این نکته پافشاری می کند که ممکن است در انقلاب های علمی بخش ساختاری نظریه نیز از دست برود.اگر چنین باشد ادعای واقع گرایان ساختاری درجهت انباشتی بودن علم ادعایی توخالی است.این انتقاد نیاز به گذر زمان دارد.واقع گرایی ساختاری نظریه ای جدید است و هنوز نظریه ها به شکل ساختاری در نیامده اند.باید منتظر آن روز بود و دید که آیا هم ساختار بودن نظریه های قدیم وجدید معتبر است یا خیر.بر اساس نقدی دیگر این نوع واقع گرایی بیش از آنکه باید، متافیزیک سنتی ما را دچار دگرگونی می کند.مدافعان این انتقاد اظهار می کنند فیزیک جدید که پایه این دگرگونی است نمی تواند چنین نقشی در متافیزیک داشته باشد.ون فراسن نیز انتقادی جدی بر این نوع واقع گرایی دارد.واقع گرایان ساختاری اظهار می کنندبه محض اینکه ریاضیات توانست ساختاری را بازنمایی کند،معرفت ما از جهان به شکل ساختاری در آمده است.اما اگر چنین باشد هستی شناسی فیزیک بر مبنای هستی شناسی ریاضی استوار می شود و اگر چنین شود نمی توان میان ساختار جهان طبیعی و ساختار های ریاضی تمایزی قائل شد.

* در باره مایکل ردهد(Redhead. M)

ردهد از فیلسوفان فیزیک انگلیسی است که مدتی در کمبریج و اکنون در LSE مشغول به کار است.حوزه کاری وی اکثراً به مکانیک کوانتومی و نظریه میدان های کوانتومی معطوف می شود.پایان نامه استیون فرنچ که زیر نظر وی بوده است مبنایی شد برای ناموجه بودن ESR و دفاع از OSR.وی کتابی در فلسفه مکانیک کوانتومی با عنوان «نا تمامیت،نا موضعیت و واقع گرایی»Incompleteness,Nonlocality) (and Realism دارد که در سال ۱۹۸۸ به جهت تأثیر گذاری در فلسفه علم برنده جایزه لاکاتوش شد.از فیزیک تا متافیزیک(From Physics to Metaphysics) دیگر کتاب وی است.

* برای مطالعه بیشتر

مدخل واقع گرایی ساختاری دانشنامه فلسفی استنفورد،نوشته لیدی من به صورت آن لاین قابل دسترسی است.مقاله «به سوی واقع گرایی ساختاری» نوشته بین(Bain .J) با آدرس http://Is.Poly.edu/-jbain/papers/SR.pdf نیز مفید است.وتسیز(Votsis) نیز فهرست کارهایی در این موضوع را در آدرس : http://www.votsis.org/structural_realism_bibliography.html قرار داده است.

منبع : روزنامه ایران

این روزها در دانشگاه های ایران طرز تفکر تجربه گرایی خام و پزِ پوزیتیویستی مخصوصاً برای اکثر کسانی که اصلاً با حلقه فلاسفه وین آشنایی ندارند یک امر عادی است. مسئله خیلی ساده است؛ فقط هر وقت چیزی را  آزمایش می کنیم، به زبان ریاضی تبدیل می کنیم و یا می سازیم و در صنعت به کار می بریم، کار علمی کرده ایم. تجربه گرایان به زبان ساده کسانی هستند که فقط گزاره هایی را با معنا می دانند که امکان تحقیق پذیری تجربی را داشته باشند مثلاً گزاره یک سیاره در پشت سرِ خورشید وجود دارد با معنا است چون می توان درستی یا نادرستی آن را (دست کم در آینده) از طریق حواس و وسایل تجربی مشخص ( تحقیق) کرد. بنابراین گزاره ها و سئوال هایی  مانند «خدا وجود دارد» و «در طبیعت نیروهای فوق طبیعی اثر دارند» ، «حقیقت نهایی عالم چیست؟»و ... از نظر این فلاسفه بی معنا و غیر علمی محسوب می شود. این جو پوزیتیویستی بخصوص در قرن گذشته در دانشگاه های جهان وجود داشته است. ولی در حالیکه چند دهه ایست که این جو تجربه گرایانه محض، در بسیاری از دانشگاه های معتبر جهان رخت بر بسته است و عموم دانشگاه های معتبر به این نتیجه رسیده اند که در سیر پیشرفت علمی باید گزاره های متافیزیکی و فلسفی نیز به کمک گزاره های تجربی بیایند و از تعاملات بین آنها سئوالات اساسی علم مورد بررسی و تحقیق قرار گیرند، در دیار ما پزِ تجربه گرایی در اوج قرار دارد. این وضعیت به گونه ایست که صحبت از حقیقت نهایی عالَم و یا حقیقت نهان در پشت پرده طبیعت در سر کلاس درس  غیر علمی و بی فایده محسوب می شود و بسیاری از اساتید  در گفتن این مباحث در کلاس دانشجویان، واهمه دارند و یا آن را بی فایده می دانند. ویلارد کواین فیلسوف مهم امریکایی که مقاله « دو حکم جزمی تجربه گرایی» از وی است در مقاله بسیار مهم 1950 در نشریه The Philosophical Reviw دو حکم جزمی ای که تجربه گرایان  از آن استفاده می کنند را زیر سئوال می برد که می توان گفت این مقاله و ارجاعات بسیار زیاد به آن یکی از علل مهم زوال تجربه گرایی خام و افراطی در جامعه فکری جهان بوده است. حال باید از خود بپرسیم درحالیکه حدود 70 سال پیش غرب به نارسایی تجربه گرایی ضد متافیزیک پی برده است و در بسیاری از دانشگاه های مدرن خود دپارتمان های علم و فلسفه راه انداخته است، چه عللی موجب ادامه این وضعیت در کشور ما شده است؟ آیا باید باز هم مثل همیشه دیر بفهمیم؟

مقاله کواین برای درک بهتر این تحول تاریخی غرب به سمت اصلاح اندیشه های بشری در اختیار خوانندگان عزیز قرار می گیرد

 

به گزارش وکنا از پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری، جمعی از بسیجیان مدال آور المپیادهای علمیِ کشوری و جهانی ظهر امروز (یکشنبه) با حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی دیدار و مدال های خود را تقدیم ایشان کردند.

شماره چهارم  نشریه ترنم حکمت که به انعکاس دستاوردهای علمی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران  پرداخته است منتشر شد. این نشریه  که به بازتاب جلسات بحث و مناظره علمی در سطوح مختلفی مانند جلسات هیئت علمی این موسسه،سمینارهای علمی آزاد و همایش های مختلف که توسط موسسه مذکور برگزار شده است می پردازد از عناوین زیر تشکیل شده است:

1- روز جهانی فلسفه« فلسفه و اجتماع»

2-همایش بزرگداشت حکیم خواجه نصیرالدین طوسی

3- همایش بزرگداشت حکیم سبزواری و مرحوم آشتیانی

4- جستاری در تبیین کثرت وجود

5- بررسی دو کتاب

6- سخنرانی های اعضای هیئت علمی

7- مدرسه تابستانی نظریه تکامل: از علم تا فلسفه

8- کارگاه رئالیسم معرفتی و علوم انسانی

9-پیش همایش اعتزال نو

10- نشست های مطالعات علم

11- نشست های گروه منطق

12- نشست فلسفه و زیست شناسی

13- نشست های فلسفه و فیزیک

14 نشست فلسفه اقتصاد

یاد آور می شود این نشریه به مدیر مسئولی عبدالحسین خسرو پناه و سر دبیری دکتر شهین اعوانی منتشر می شود. همچنین فرشته کاظم پور سرویراستار ، حسن امیری آرا، کاظم افشین پور،مهدی طهماسبی و سپهر فرزانه ویراستاران بخش مطالعات علم و محمود سوری،نجمه غفاری و آزاده لواسانی ویراستاران بخش محموعه فلسفه و حکمت اسلامی این نشریه می باشند.

 

ژورنالیسم علمی یکی از مسائل مغفول در حوزه رسانه ای کشور است و چند سالیست که این اصطلاح دهان به دهان می چرخد.آنچه مسلم است برای تحقق شعار جنبش نرم افزاری و تولید علم که چندین سال است کلید آن در کشور زده شده است مسئله توضیح و تبیین مسائل علمی برای عامه مردم که تخصص چندانی در علوم ندارند، بسیار حیاتی است. این در حالیست که بخش های علمی رسانه های کشور به طور غیر علمی! اداره می شود به طوریکه بخش اعظم صفحه های علمی روزنامه ها و خبرگزاری های مهم کشور صرفاً به انعکاس آخرین کشفیات و اختراعات تکنولوژیک می پردازد و خبری از روح حقیقت جویی علم در این دست مطالب دیده نمی شود. در واقع آنچه بیشتر در این رسانه ها دیده می شود پوسته علم و اغوای مخاطب نسبت به دستاوردهای علمی و فنی  می باشد که به حالت کسالت آوری تبدیل شده است. اخباری مانند »افزایش خطر ابتلا به ایدز در افراد بالای 40سال»،« ساخت لباس ضد آتش توسط محققان«،«انجام عمل جراحی مغز بدون بیهوشی کامل توسط پزشکان برای اولین بار» و ... که فقط به یک بعد از علم یعنی نتایج تجربی و تکنولوژیک می پردازند و از زیبایی، نظم، دقت، هماهنگی و الهی بودن ساختمان علم، حرفی نمی زنند در واقع به مرور  پایه های علم و  جوشش علمی در کشور را از بین می برند. امید می رود با برگزاری این دست نشست ها و آموزش فعالین رسانه ای این حوزه در کنار بومی سازی این روش ها در چارچوب جهان بینی علمی ایران و اسلام، شاهد تحول در این عرصه باشیم.

به گزارش پایگاه اطلاعرسانی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران علاقه‌مندان به شرکت در کارگاه مذکور می‌توانند اطلاعات شخصی شامل نام و نام خانوادگی، تاریخ تولد، شماره ملی،  شغل، تحصیلات، میزان تسلط به زبان انگلیسی، پست الکترونیکی، شماره‌های تلفن ثابت و همراه خود را تا روز شنبه سوم مرداد ماه 1394  به نشانی پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید  ارسال نمایند. کارگاه به مدت یک هفته و به زبان انگلیسی برگزار خواهد شد و در پایان به شرکت کنندگان گواهی‌نامه‌ای از طرف مجله ساینس اعطا می‌شود. به علت محدودیت ظرفیت کارگاه اولویت با افرادی است که تحصیلات مرتبط و تسلط کافی به زبان انگلیسی داشته باشند. لازم به ذکر است هزینه شرکت در کارگاه یک میلیون ریال است که دانشجویان از تخفیف پنجاه درصدی برخوردار خواهند شد. شرکت در سخنرانی افتتاحیه و اختتامیه برای عموم آزاد است.

علاقه مندان می‌توانند برای کسب اطلاعات بیشتر با شماره تلفن 66965346 تماس حاصل نمایند

دکتر جعفر آقایانی چاوشی از جمله اساتید و اندیشمندان نادری است که در کنار تحصیل تاریخ علم در مهد فرهنگ اروپا در دانشگاه پاریس و آشنایی و تسلط بر علوم روز با نگاهی جامع به بررسی و مطالعه تاریخ علم در دوران شکوه تمدن ایرانی - اسلامی می پردازد. ایشان با نوشتن مقالات متعدد به زبان های فارسی، انگلیسی و فرانسوی به دور از هر گونه سطحی نگری سعی وافری در شناساندن جهان بینی علمی دانشمندان اسلامی و  همزیستی درست علم، فلسفه و دین در دوران تمدن شکوهمند ایران به مردم  کشور خود و جهان  را دارند. مقاله حاضر که به موضوع کشف  هندسه نا اقلیدسی می پردازد پیشگامی خیام ، ریاضیدان  و فیلسوف بزرگ ایرانی در این تحول بزرگ علمی  که از تحولات بسیار مهم علمی در سده های بعد از رنسانس محسوب می شود را نمایان می سازد. تحولی که به هیچ وجه نمی توان سهم دانشمندان غربی را در آن کتمان کرد ولی نادیده انگاشتن گذشته علمی خودمان  که در کتب تاریخ علم در غرب به دست فراموشی سپرده می شود گناهی نابخشودنی است. کاری که متأسفانه سالهاست کتب درسی دانش آموزی و دانشجویی کشورمان به آن مبادرت نموده اند. لینک  دانلود این مقاله که در شماره 39 نشریه فرهنگ به چاپ رسیده است به همه جویندگان علم تقدیم می گردد.

جمعه, شهریور 27 1394 94 نظرات
حیات مصنوعی و ایجاد شرایط حیات توسط انسان+ فیلم
پنج شنبه, خرداد 21 780 6 نظرات
اقبال زاده:کتب کمک آموزشی تروریست فرهنگی هستند!
جمعه, آذر 19 1395 نظر
Has no article!
جمعه, مرداد 23 1394 0 نظر
مناظره امام صادق (ع) با طبیب هندی
یکشنبه, مهر 11 1395 0 نظر
شهر مخفی/ تمدنی زیر دل شهر نوش آباد کاشان+ فیلم
شنبه, آبان 01 1395 0 نظر
قدرت علمی، قدرت فرهنگی می آورد! / نامگذاری یک سحابی به نام مجسمه آزادی توسط ناسا
شنبه, آبان 01 1395 0 نظر
شاهنامه خوانی استاد شهرستانی/تطبیق «جنود عقل» با «سپاه خرد»
جمعه, آذر 19 1395 نظر
Has no article!

در شبكه هاي اجتماعي به ما بيونديد

رويداد

عکس

Style Setting

Fonts

Layouts

Direction

Template Widths

px  %

px  %